Spółka wodociągowo-kanalizacyjna Gminy Zabierzów realizuje szereg działań inwestycyjnych i modernizacyjnych mających na celu zapewnienie mieszkańcom Gminy Zabierzów stabilnych dostaw wody oraz sprawnego odprowadzania i oczyszczania ścieków. Poniżej przedstawiono najważniejsze z nich.
1. Model hydrauliczny – planowanie oparte na danych
Spółka zleciła w 2025 opracowanie dynamicznego modelu hydraulicznego sieci wodociągowej w południowej części gminy. Model umożliwi symulację zmian ciśnienia i przepływów w zależności od rozbiorów wody, co z kolei pozwoli wskazać wąskie gardła w infrastrukturze. Dzięki temu decyzje inwestycyjne dotyczące rozbudowy i modernizacji sieci będą oparte na twardych danych i realnych obciążeniach, co pozwoli na bardziej efektywne i przyszłościowe planowanie rozwoju systemu wodociągowego.
2. Modernizacja oczyszczalni ścieków – przygotowanie kompleksowej koncepcji
W I połowie 2025 roku spółka zleciła opracowanie kompleksowej koncepcji przebudowy i rozbudowy oczyszczalni ścieków. Część pierwsza koncepcji – już ukończona – obejmuje przebudowę oczyszczalni w celu poprawy jakości oczyszczania ścieków podczas chwilowych, dużych zrzutów. Część druga, obejmująca rozbudowę z uwzględnieniem prognozy demograficznej gminy na kolejne lata, jest w trakcie realizacji.
3. Inwestycja w modernizację trzech oczyszczalni – wniosek 2025, realizacja 2026–2028
Na podstawie ukończonej części pierwszej koncepcji spółka w 2025 roku złoży wniosek o dofinansowanie przebudowy trzech z czterech oczyszczalni ścieków.
Parametry projektu i montaż finansowy (kwoty netto):
- 15,0 mln zł – szacowana wartość całkowita projektu;
- 9,5 mln zł - dofinansowanie z ZIT (Zintegrowane Inwestycje Terytorialne - dotacja);
- 5,5 mln zł - pozostałe środki: spółka oraz gmina (współfinansowanie).
Realizacja inwestycji została zaplanowana na lata 2026–2028 i obejmie przebudowę trzech oczyszczalni ścieków w Balicach, Niegoszowicach i Radwanowicach. Czwarta oczyszczalnia – OŚ Zelków – nie kwalifikuje się do dofinansowania z programu ZIT, dlatego spółka poszukuje alternatywnych źródeł finansowania jej modernizacji, której koszt szacujemy na 3-4 mln zł. Planujemy złożenie wniosku o dofinansowanie przebudowy tej oczyszczalni w roku 2026.
4. Zapewnienie wody
Spółka, we współpracy z Geologiem Wojewódzkim, prowadzi weryfikację istniejących odwiertów na terenie gminy oraz planuje wykonanie dwóch nowych odwiertów poszukiwawczych studni.
W 2024 roku spółka wykonała odwiert poszukiwawczy w Bolechowicach do głębokości 100 m, jednak nie stwierdzono wystarczającej ilości wody. Wiercenie głębsze niż 100 m wymaga uzyskania zgody Głównego Urzędu Górniczego – spółka wystąpiła o taką zgodę i ją uzyskała. Ponowne, głębsze wiercenie planowane jest na 2026 rok. Należy pamiętać, że każdy odwiert wody ma charakter poszukiwawczy i może zakończyć się niepowodzeniem pomimo wcześniejszych analiz.
Trwają intensywne prace nad budową rurociągu wraz z przepompownią wody zapewniającego dostawy wody do Kleszczowa.
5. Pozyskiwanie środków zewnętrznych
W 2025 roku spółka pozyskała pożyczkę z KPO, dotację z PROW oraz złożyła drugi wniosek o pożyczkę z KPO.
6. Współpraca z Gminą Zabierzów
Na wniosek nowego zarządu, we współpracy z Wójtem oraz Radą Gminy, spółka jest systematycznie dokapitalizowywana od 2022 roku. W 2025 roku gmina po raz pierwszy przekazała 2 mln zł z przeznaczeniem wyłącznie na rozbudowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej realizowaną na wnioski mieszkańców. W Wieloletniej Prognozie Finansowej gminy zaplanowano dla PUK kolejne środki na następne lata. Informacje o inwestycjach realizowanych na podstawie wniosków mieszkańców oraz o postępach ich realizacji publikowane są na stronie https://pomoc.pukzabierzow.pl
7. Wieloletnie planowanie inwestycji
Spółka realizuje Wieloletni Program Inwestycyjny uchwalony przez Radę Gminy w lutym 2024 roku. Program obejmuje rozbudowę i modernizację sieci wodociągowej, kanalizacyjnej oraz oczyszczalni ścieków, a także pozyskiwanie środków zewnętrznych i współpracę z gminą. Na przełomie 2025/2026 planowana jest aktualizacja tego planu.
8. Rozbudowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej
W 2024 roku wybudowano 3,6 km nowej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej wykonanej siłami własnymi PUK. Dodatkowo w Zelkowie powstało 3,3 km sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej zrealizowanej przez wykonawcę wyłonionego w przetargu. Inwestycja ta została w około 90% sfinansowana ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW), wdrażanego przez Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego – na każdą 1 złotówkę środków własnych PUK pozyskano aż 9 zł dofinansowania. Na podstawie wcześniej zawartych umów PUK odkupił również od inwestorów prywatnych 2,8 km nowo wybudowanych sieci. Razem to prawie 10 km sieci. Jest to bardzo dobry wynik zarówno pod względem źródeł finansowania, jak i uzbrajania nowych terenów przeznaczonych do zabudowy w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz realizacji wniosków mieszkańców i inwestorów.
Należy podkreślić, że na obszarze całej gminy Zabierzów istnieje szkieletowy układ sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, odzwierciedlający systematyczną realizację inwestycji wymagających licznych uzgodnień, pozwoleń oraz dostosowania do istniejącej infrastruktury.
Podsumowanie
Spółka prowadzi szeroko zakrojone działania inwestycyjne i modernizacyjne w zakresie infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej. Realizowane są zarówno zadania bieżące, jak i projekty długoterminowe oparte na analizach technicznych, prognozach demograficznych oraz modelowaniu hydraulicznym. Współpraca z gminą, pozyskiwanie środków zewnętrznych oraz realizacja Wieloletniego Programu Inwestycyjnego zapewniają stabilne podstawy dla dalszego rozwoju infrastruktury i zwiększania bezpieczeństwa dostaw wody oraz jakości oczyszczania ścieków w Gminie Zabierzów.